Ở bài #10, trang web hỏi ESP32 bằng fetch mỗi khi bấm nút. Muốn đồng hồ nhiệt độ, biểu đồ, trạng thái máy tự cập nhật như dashboard SCADA mini, cách đơn giản là hỏi lại mỗi giây (polling) – nhưng tốn tài nguyên và chậm. WebSocket giữ một kết nối mở để ESP32 chủ động đẩy dữ liệu ngay khi có.

Sau bài này bạn sẽ:
  • Hiểu khác biệt polling và WebSocket.
  • Viết server WebSocket trên ESP32 đẩy JSON tới nhiều trình duyệt.
  • Nhận lệnh điều khiển từ giao diện, xử lý mất kết nối.

1. Polling hay WebSocket

Hình 1. Polling HTTP gửi yêu cầu liên tục; WebSocket giữ một kết nối hai chiều và đẩy dữ liệu khi có thay đổi.
Hình 1. Polling HTTP gửi yêu cầu liên tục; WebSocket giữ một kết nối hai chiều và đẩy dữ liệu khi có thay đổi.

WebSocket bắt đầu bằng một yêu cầu HTTP có header Upgrade: websocket; sau khi server trả 101, kết nối TCP được giữ lại và hai bên gửi các "frame" nhỏ theo cả hai chiều.

2. Kiến trúc

Hình 2. Dashboard chạy trên ESP32: web server phục vụ trang, WebSocket đẩy dữ liệu tới mọi trình duyệt.
Hình 2. Dashboard chạy trên ESP32: web server phục vụ trang, WebSocket đẩy dữ liệu tới mọi trình duyệt.

Dùng thư viện WebSockets của Markus Sattler (links2004, cài từ Library Manager với tên "WebSockets"). Web server cổng 80 phục vụ trang HTML; WebSocket chạy cổng 81.

3. Code ESP32

#include <WiFi.h>
#include <WebServer.h>
#include <WebSocketsServer.h>

WebServer http(80);
WebSocketsServer ws(81);
const int RELAY = 23;
uint32_t lastPush = 0;

const char PAGE[] PROGMEM = R"HTML(
<!doctype html><meta name=viewport content="width=device-width">
<h2>May 01</h2>
<p>Nhiet do: <b id=t>--</b> C &middot; Relay: <b id=r>--</b> &middot; <span id=c></span></p>
<button onclick="send(1)">BAT</button> <button onclick="send(0)">TAT</button>
<script>
let s;
function connect() {
  s = new WebSocket('ws://' + location.hostname + ':81/');
  s.onopen = () => c.textContent = 'online';
  s.onclose = () => { c.textContent = 'mat ket noi...'; setTimeout(connect, 2000); };
  s.onmessage = e => { const j = JSON.parse(e.data); t.textContent = j.t.toFixed(1); r.textContent = j.relay ? 'ON' : 'OFF'; };
}
function send(v) { if (s.readyState === 1) s.send(JSON.stringify({relay: v})); }
connect();
</script>
)HTML";

void pushState() {
  char json[64];
  snprintf(json, sizeof(json), "{\"t\":%.2f,\"relay\":%d}", temperatureRead(), digitalRead(RELAY));
  ws.broadcastTXT(json);                    // gửi cho mọi client đang kết nối
}

void onWs(uint8_t num, WStype_t type, uint8_t *payload, size_t len) {
  if (type == WStype_CONNECTED) {
    pushState();                            // client mới nhận ngay trạng thái
  } else if (type == WStype_TEXT) {
    String msg((char *)payload, len);
    if (msg.indexOf("\"relay\":1") >= 0) digitalWrite(RELAY, HIGH);
    else if (msg.indexOf("\"relay\":0") >= 0) digitalWrite(RELAY, LOW);
    pushState();                            // mọi trình duyệt thấy thay đổi
  }
}

void setup() {
  pinMode(RELAY, OUTPUT);
  WiFi.begin("XuongA", "matkhau123");
  while (WiFi.status() != WL_CONNECTED) delay(200);
  http.on("/", []() { http.send(200, "text/html", PAGE); });
  http.begin();
  ws.begin();
  ws.onEvent(onWs);
}

void loop() {
  http.handleClient();
  ws.loop();
  if (millis() - lastPush > 500) {        // 2 lần/giây là đủ cho mắt người
    lastPush = millis();
    pushState();
  }
}
JSON đơn giản như ở đây có thể tìm chuỗi; lệnh phức tạp hơn nên parse bằng ArduinoJson (bài #10). Biểu đồ: thêm thư viện Chart.js từ CDN vào trang (máy xem cần có Internet) hoặc lưu file JS trên LittleFS.

4. Giới hạn và hiệu năng

  • Thư viện mặc định cho tối đa 5 client đồng thời (WEBSOCKETS_SERVER_CLIENT_MAX); mỗi client tốn RAM – dashboard công khai cho nhiều người nên dùng MQTT/server trung gian (bài #19).
  • Chỉ gửi khi giá trị thay đổi đáng kể hoặc theo chu kỳ hợp lý (200–1000 ms), không gửi trong mỗi vòng loop().
  • Muốn server bất đồng bộ (không cần handleClient), có thể dùng ESPAsyncWebServer + AsyncWebSocket – mạnh hơn nhưng cần chọn bản fork tương thích với core 3.x.

5. Bảo mật

  • WebSocket trên ESP32 thường không mã hóa (ws://) – chỉ dùng trong LAN tin cậy.
  • Kiểm tra lệnh nhận được (giá trị hợp lệ, có quyền) trước khi điều khiển thiết bị thật; thêm Basic Auth cho trang.
  • Điều khiển tải công suất qua web luôn cần khóa liên động cứng phía phần cứng – mạng có thể trễ hoặc mất.

Tài liệu tham khảo