ADC của ESP32 có 12 bit trên giấy, nhưng ai từng đọc cảm biến analog trên ESP32 đều biết: kết quả "nhảy", lệch so với đồng hồ đo và không tuyến tính ở hai đầu. Bài này giải thích nguyên nhân và cách đạt độ chính xác đủ dùng – hoặc khi nào nên dùng ADC ngoài.

Sau bài này bạn sẽ:
  • Chọn kênh, suy hao và dải đo phù hợp.
  • Đọc điện áp đã hiệu chuẩn và lọc nhiễu.
  • Thiết kế mạch phân áp, lọc, bảo vệ cho ngõ vào analog.

1. Hai bộ ADC

ADC1ADC2
ChânGPIO32–39 (8 kênh)GPIO0, 2, 4, 12–15, 25–27 (10 kênh)
Khi bật Wi-FiDùng bình thườngKhông dùng được (Wi-Fi chiếm ADC2)

Quy tắc đơn giản: cảm biến analog luôn đặt trên ADC1.

2. Suy hao và dải đo

Hình 1. Đặc tính ADC thô của ESP32 ở suy hao 11 dB: phi tuyến ở hai đầu dải (minh họa).
Hình 1. Đặc tính ADC thô của ESP32 ở suy hao 11 dB: phi tuyến ở hai đầu dải (minh họa).

ADC đo so với điện áp tham chiếu nội khoảng 1,1 V; bộ suy hao (attenuation) cho phép đo điện áp lớn hơn:

Suy haoDải đo khuyến nghị (ESP32)
0 dB~100–950 mV
2,5 dB~100–1250 mV
6 dB~150–1750 mV
11 dB (mặc định trong Arduino)~150–2450 mV

Ngoài dải khuyến nghị, đặc tính phi tuyến mạnh (vùng gần 0 V đọc ra 0, vùng trên ~2,5 V bão hòa). Mỗi chip còn có sai lệch tham chiếu riêng – Espressif ghi giá trị hiệu chuẩn vào eFuse lúc sản xuất.

3. Đọc điện áp đã hiệu chuẩn

const int PIN_SENSOR = 34;          // ADC1

uint32_t readMilliVoltsAvg(int pin, int samples) {
  uint32_t sum = 0;
  for (int i = 0; i < samples; i++) {
    sum += analogReadMilliVolts(pin);    // dùng hiệu chuẩn eFuse của chip
    delayMicroseconds(200);
  }
  return sum / samples;
}

void setup() {
  Serial.begin(115200);
  analogReadResolution(12);
  analogSetAttenuation(ADC_11db);        // dải ~150–2450 mV
}

void loop() {
  uint32_t mv = readMilliVoltsAvg(PIN_SENSOR, 64);
  float vin = mv / 1000.0f * (47.0f + 10.0f) / 10.0f;   // quy đổi qua phân áp 47k/10k
  Serial.printf("ADC %lu mV -> Vin %.2f V\n", (unsigned long)mv, vin);
  delay(500);
}

Với cảm biến thay đổi chậm (nhiệt độ, mực nước, điện áp ắc quy), lấy trung bình 32–64 mẫu hoặc bộ lọc trung bình trượt/EMA cho kết quả ổn định hơn nhiều. Có thể hiệu chỉnh thêm bằng hai điểm đo thực tế (offset, hệ số) lưu vào NVS (bài #16).

4. Mạch phân áp, lọc và bảo vệ

Hình 2. Mạch phân áp đo 0–12 V với lọc RC trước khi vào ADC1.
Hình 2. Mạch phân áp đo 0–12 V với lọc RC trước khi vào ADC1.
  • Chọn tỉ số phân áp để điện áp lớn nhất rơi vào khoảng 2,0–2,3 V (dưới mức bão hòa).
  • Tổng trở phân áp không nên quá lớn (≤ 50–100 kΩ) – ADC SAR nạp tụ mẫu, nguồn trở kháng cao làm sai số; tụ 100 nF tại chân ADC giúp cấp dòng lúc lấy mẫu và lọc nhiễu.
  • Cảm biến 4–20 mA: điện trở 120 Ω cho 0,48–2,4 V (kiểm tra dải đo) hoặc dùng module chuyển đổi có cách ly.
  • Bảo vệ quá áp bằng TVS/Zener 3,3 V hoặc điện trở hạn dòng + diode kẹp.

5. Khi nào dùng ADC ngoài?

Khi cần sai số dưới khoảng 1%, đo vi sai, đo cầu cân (load cell), hoặc đo nhiều kênh ổn định: dùng ADS1115 (16-bit, I2C, có khuếch đại lập trình được), HX711 (24-bit cho load cell) hoặc ADC chuyên dụng. ADC nội của ESP32 phù hợp cho giám sát, ngưỡng, điều khiển thô.

6. Lỗi thường gặp

  • Dùng chân ADC2 rồi bật Wi-Fi → đọc lỗi/0.
  • Đưa trực tiếp 3,3 V vào và mong đọc 4095 ở mọi chip – vùng trên 2,45 V phi tuyến.
  • Nguồn 3,3 V nhiễu do Wi-Fi phát (sụt áp theo xung) – đo trong lúc Wi-Fi im lặng hoặc lọc tốt.
  • Dây cảm biến dài đi cạnh dây động lực – dùng cáp xoắn có chống nhiễu.

Tài liệu tham khảo