Thiết bị đã lắp ở tủ điện, trên trần nhà xưởng hay ở công trình cách 50 km – mỗi lần sửa lỗi lại phải mang laptop và cáp USB tới thì không khả thi. OTA (Over-The-Air) cho phép nạp firmware mới qua mạng.

Sau bài này bạn sẽ:
  • Hiểu cơ chế hai phân vùng ứng dụng và otadata.
  • Dùng ArduinoOTA khi phát triển và HTTP Update cho thiết bị hiện trường.
  • Xây quy trình phát hành có kiểm tra, rollback.

1. Phân vùng flash

Hình 1. Bảng phân vùng 4 MB mặc định: hai vùng ứng dụng luân phiên cho OTA.
Hình 1. Bảng phân vùng 4 MB mặc định: hai vùng ứng dụng luân phiên cho OTA.

Trong Arduino IDE, chọn ở Tools → Partition Scheme. Bảng "Default 4MB with spiffs" có hai vùng app 1,25 MB; nếu firmware lớn hơn (Wi-Fi + BLE + TLS), chọn "Minimal SPIFFS (1.9MB APP with OTA)". Bảng "Huge APP" không có OTA.

2. ArduinoOTA – nạp qua mạng LAN khi phát triển

Hình 2. ArduinoOTA (đẩy từ máy tính) và HTTP Update (thiết bị tự tải).
Hình 2. ArduinoOTA (đẩy từ máy tính) và HTTP Update (thiết bị tự tải).
#include <WiFi.h>
#include <ArduinoOTA.h>

void setup() {
  Serial.begin(115200);
  WiFi.begin("XuongA", "matkhau123");
  while (WiFi.status() != WL_CONNECTED) delay(200);
  ArduinoOTA.setHostname("esp32-kho-a");
  ArduinoOTA.setPassword("doi-mat-khau-nay");     // bắt buộc trong thực tế
  ArduinoOTA.onStart([]() { Serial.println("OTA bat dau - tat tai an toan"); });
  ArduinoOTA.onError([](ota_error_t e) { Serial.printf("OTA loi %u\n", e); });
  ArduinoOTA.begin();
}

void loop() {
  ArduinoOTA.handle();     // gọi thường xuyên
  // ... ứng dụng
}

Sau khi nạp lần đầu qua USB, cổng mạng "esp32-kho-a at 192.168.1.x" xuất hiện trong Tools → Port của Arduino IDE. Với PlatformIO: upload_protocol = espota, upload_port = 192.168.1.x.

3. HTTP Update – thiết bị tự kiểm tra và tải bản mới

#include <WiFi.h>
#include <HTTPClient.h>
#include <HTTPUpdate.h>
#include <WiFiClientSecure.h>

const int FW_VERSION = 12;                 // tăng mỗi lần phát hành
extern const char ROOT_CA[];               // chứng chỉ CA của server (PEM)

void checkUpdate() {
  WiFiClientSecure client;
  client.setCACert(ROOT_CA);
  HTTPClient http;
  http.begin(client, "https://fw.techvis.example/may-01/version.txt");
  if (http.GET() == 200 && http.getString().toInt() > FW_VERSION) {
    http.end();
    httpUpdate.rebootOnUpdate(true);
    t_httpUpdate_return r = httpUpdate.update(client, "https://fw.techvis.example/may-01/firmware.bin");
    if (r == HTTP_UPDATE_FAILED) {
      Serial.printf("Update loi: %s\n", httpUpdate.getLastErrorString().c_str());
    }
  } else {
    http.end();
  }
}

Gọi checkUpdate() khi khởi động và định kỳ (ví dụ mỗi 6 giờ), hoặc khi nhận lệnh MQTT "update". File firmware.bin lấy từ Sketch → Export Compiled Binary.

4. Rollback và quy trình an toàn

  • ESP-IDF hỗ trợ app rollback: firmware mới khởi động ở trạng thái "chờ xác nhận"; nếu tự kiểm tra (kết nối Wi-Fi, MQTT, cảm biến) thành công thì gọi esp_ota_mark_app_valid_cancel_rollback(), nếu reset trước đó bootloader quay về bản cũ. Tính năng cần bật trong cấu hình bootloader (CONFIG_BOOTLOADER_APP_ROLLBACK_ENABLE) – trong Arduino thường phải build với ESP-IDF hoặc bản Arduino tùy biến.
  • Phát hành theo giai đoạn: thử trên 1 thiết bị bàn thử → vài thiết bị hiện trường → toàn bộ.
  • Không cập nhật khi máy đang chạy quy trình quan trọng; đưa đầu ra về trạng thái an toàn trước khi ghi flash.
  • Kênh tải firmware phải là HTTPS có kiểm tra chứng chỉ; mức cao hơn: Secure Boot + ký firmware để chip chỉ chạy firmware của bạn.

5. Lỗi thường gặp

  • "Not enough space": firmware lớn hơn vùng app – đổi bảng phân vùng (phải nạp USB một lần).
  • Không thấy cổng mạng trong IDE: máy tính và ESP32 khác mạng/VLAN, tường lửa chặn mDNS hoặc cổng 3232.
  • Bản mới lỗi Wi-Fi → mất khả năng OTA tiếp: luôn thử kỹ phần kết nối và OTA trước khi phát hành.

Tài liệu tham khảo