Arduino Uno là bo mạch vi điều khiển phổ biến nhất để bắt đầu học lập trình nhúng: giá rẻ, khó hỏng, cắm USB là nạp được, và có hàng nghìn thư viện, ví dụ mẫu. Bài mở đầu này giúp bạn "đọc" được tấm board, hiểu các giới hạn điện quan trọng và chạy chương trình đầu tiên.
- Nhận biết các khu vực và nhóm chân trên Uno R3.
- Biết thông số bộ nhớ, tốc độ và giới hạn dòng của ATmega328P.
- Hiểu cấu trúc
setup()/loop()và chạy được chương trình Blink có in log.
1. Nhìn tổng thể tấm board

Trên một tấm Uno có ba phần quan trọng: vi điều khiển ATmega328P (bộ não chạy chương trình), mạch nạp USB–Serial (chip ATmega16U2 trên bản gốc, CH340 trên nhiều bản tương thích) giúp máy tính nạp code và trao đổi dữ liệu, và các hàng chân header để nối với linh kiện bên ngoài.
| Thông số | Giá trị | Ý nghĩa khi lập trình |
|---|---|---|
| Vi điều khiển | ATmega328P, 8 bit, 16 MHz | Đủ cho điều khiển I/O, cảm biến; không phù hợp xử lý ảnh, âm thanh nặng |
| Flash | 32 KB (0,5 KB dành cho bootloader) | Dung lượng tối đa của chương trình |
| SRAM | 2 KB | Biến, mảng, chuỗi – rất dễ hết nếu dùng nhiều String |
| EEPROM | 1 KB | Lưu cấu hình khi mất điện (bài #15) |
| Chân số | D0–D13, trong đó 6 chân PWM (3, 5, 6, 9, 10, 11) | D0/D1 dùng cho Serial – tránh dùng khi đang nạp/in log |
| Chân analog | A0–A5 (ADC 10 bit) | Đọc 0–5 V thành 0–1023 (bài #5) |
| Dòng mỗi chân | Tối đa tuyệt đối 40 mA, nên dùng ≤ 20 mA | Chỉ đủ cho LED; tải lớn phải qua transistor/relay/driver |
2. Hệ sinh thái: code đi từ máy tính vào chip như thế nào

Bạn viết chương trình (gọi là sketch, đuôi .ino) trong Arduino IDE bằng C/C++. Khi bấm Upload, IDE dùng trình biên dịch avr-gcc dịch sang mã máy, đóng gói thành file .hex, rồi gửi qua cổng USB tới bootloader – một chương trình nhỏ có sẵn trong chip, chuyên nhận code mới và ghi vào bộ nhớ Flash. Chi tiết quy trình nạp và cách xử lý lỗi có ở bài #2.
Sức mạnh thật sự của Arduino nằm ở thư viện: thay vì tự viết giao thức cho màn hình LCD, servo, thẻ SD, bạn chỉ cần cài thư viện và gọi vài hàm. Các bài tiếp theo trong series sẽ dùng lần lượt các thư viện chuẩn như Servo, Wire (I²C), SPI, SD, EEPROM.
3. Cấu trúc một chương trình Arduino
Mọi sketch đều có hai hàm bắt buộc. setup() chạy một lần khi cấp nguồn hoặc nhấn Reset – dùng để cấu hình chân, khởi động Serial, cảm biến. loop() chạy lặp lại mãi mãi – nơi đặt logic chính.
// Blink có in log: LED "L" trên board (D13) nháy mỗi giây
const int LED_PIN = LED_BUILTIN; // = 13 trên Uno
unsigned long dem = 0;
void setup() {
pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
Serial.begin(9600); // mở Serial Monitor ở 9600 baud để xem log
Serial.println(F("Arduino Uno da khoi dong"));
}
void loop() {
digitalWrite(LED_PIN, HIGH); // bật LED (5 V)
delay(500);
digitalWrite(LED_PIN, LOW); // tắt LED (0 V)
delay(500);
dem++;
Serial.print(F("Lan nhay thu: "));
Serial.println(dem);
}
F("...") giữ chuỗi trong Flash thay vì SRAM. Với Uno chỉ có 2 KB RAM, thói quen này giúp tránh lỗi treo khó hiểu khi chương trình lớn dần (xem bài #19).delay() làm chương trình đứng chờ, trong lúc đó Arduino không làm gì khác. Với ví dụ đầu tiên thì không sao, nhưng ở bài #10 bạn sẽ học cách dùng millis() để làm nhiều việc cùng lúc.
4. Uno và các board khác – nên chọn gì?
| Board | Điểm mạnh | Khi nào nên dùng |
|---|---|---|
| Uno R3 | Bền, tài liệu nhiều, dễ cắm shield | Học cơ bản, bàn thí nghiệm |
| Nano | Cùng chip với Uno, nhỏ gọn, cắm breadboard | Lắp vào sản phẩm nhỏ |
| Mega 2560 | 54 chân số, 4 cổng Serial, 8 KB RAM | Dự án nhiều I/O, nhiều thiết bị UART |
| ESP32 (lập trình bằng Arduino IDE) | Wi-Fi, Bluetooth, 240 MHz, logic 3,3 V | IoT, gửi dữ liệu lên mạng |
5. Bài tập
- Sửa chương trình để LED sáng 200 ms, tắt 800 ms. Quan sát số lần nháy trên Serial Monitor.
- Nháy mã SOS (… — — — …) bằng LED trên board.
- Tìm trên board của bạn chip USB–Serial là loại nào (16U2 hay CH340) và cài driver phù hợp nếu cần.
Bài tiếp theo: #2 – Cài đặt Arduino IDE và quy trình nạp chương trình.