Bài đăng kỹ thuật
Triển khai và phân tích hệ thống
Mô hình thang máy 3 tầng thật điều khiển bằng PLC Siemens: gọi tầng, ghi nhớ lệnh, chọn hướng, dừng tầng theo cảm biến, tự mở – đóng cửa có khóa liên động, LED 7 đoạn báo tầng; giám sát và điều khiển trên HMI WinCC. Kèm thuật toán, bảng I/O và chương trình SCL.
Mô hình thang máy 3 tầng điều khiển tự động bằng PLC Siemens, giám sát và điều khiển trên giao diện HMI WinCC. Đi trọn chuỗi của một hệ thống thật: nút gọi tầng → PLC xử lý tín hiệu → điều khiển động cơ kéo thang và động cơ cửa → hiển thị tầng trên LED 7 đoạn và HMI. Đây là mô hình đào tạo kinh điển giúp hiểu tư duy điều khiển thang máy công nghiệp.
1. Video demo
Xem video trên TikTok TechVis Automation: Mô hình thang máy 3 tầng tự động với PLC và HMI (140 giây).



2. Chức năng
- Gọi thang từ nút ở mỗi tầng (lên/xuống) và chọn tầng từ panel trong buồng.
- Tự chọn hướng chạy, nhớ các lệnh gọi và phục vụ lần lượt theo hướng đang chạy.
- Dừng chính xác tại tầng nhờ cảm biến vị trí từng tầng (SENSOR_1–3).
- Tự mở cửa – chờ – đóng cửa; nút mở/đóng cửa trong buồng; công tắc hành trình cửa Open_SS/Close_SS.
- Hiển thị tầng hiện tại trên LED 7 đoạn ở mỗi tầng, trong buồng và trên HMI.
- HMI giám sát trạng thái động cơ kéo (xanh = dừng, đỏ = chạy), cảm biến, cửa và điều khiển từ xa.
3. Phần cứng và tín hiệu
| Thành phần | Vai trò |
|---|---|
| PLC Siemens (lập trình trên TIA Portal) | Bộ điều khiển trung tâm, kết nối HMI qua Ethernet (PROFINET) |
| WinCC Runtime Advanced (trên PC) | Giao diện giám sát – điều khiển |
| Động cơ kéo thang + 2 công tắc tơ lên/xuống | Nâng hạ buồng thang, khóa chéo điện và trong chương trình |
| Động cơ cửa + công tắc hành trình | Đóng/mở cửa buồng |
| 3 cảm biến tầng | Xác định vị trí buồng |
| Nút gọi tầng, panel trong buồng | Lệnh của người dùng |
| LED 7 đoạn | Báo tầng tại mỗi cửa tầng và trong buồng |
Bảng I/O gợi ý
| Địa chỉ | Tín hiệu | Ghi chú |
|---|---|---|
| I0.0–I0.2 | SENSOR_1–3 (cảm biến tầng) | PNP 24 VDC |
| I0.3 / I0.4 | Open_SS / Close_SS | công tắc hành trình cửa |
| I0.5–I1.2 | Nút gọi tầng ngoài + chọn tầng trong buồng | gộp theo tầng trong chương trình |
| I1.3 / I1.4 / I1.5 | Mở cửa / Đóng cửa / Dừng khẩn (NC) | |
| Q0.0 / Q0.1 | Động cơ kéo LÊN / XUỐNG | công tắc tơ có khóa chéo |
| Q0.2 / Q0.3 | Động cơ cửa MỞ / ĐÓNG | |
| Q0.4–Q1.x | LED 7 đoạn (BCD), đèn nút gọi |
Địa chỉ I/O trên là gợi ý để đọc chương trình; bộ tài liệu có bảng I/O đúng với mô hình.
4. Thuật toán điều khiển

Ghi nhớ lệnh gọi. Mỗi lần nhấn nút, PLC set một bit lệnh của tầng đó; bit chỉ được xóa khi buồng đã dừng và mở cửa tại tầng. Nhờ vậy nhấn nhiều nút liên tiếp không bị mất lệnh.
Chọn hướng. Đang đi lên thì tiếp tục lên nếu phía trên còn lệnh; hết lệnh phía trên mới đổi hướng xuống (thuật toán "thang máy" – giảm quãng đường, tránh chạy qua lại).
An toàn. Chỉ cho chạy khi cửa đã đóng hẳn; lên và xuống khóa chéo cả trong chương trình lẫn bằng tiếp điểm phụ công tắc tơ; nút dừng khẩn dùng tiếp điểm thường đóng. Trên thang máy thật còn có phanh, giới hạn hành trình trên/dưới, bộ khống chế vượt tốc – những phần này phải thực hiện bằng thiết bị an toàn chuyên dụng chứ không chỉ bằng PLC.

5. Chương trình PLC (SCL, minh họa)
Khối chức năng dưới đây thể hiện logic chính. Trong bộ tài liệu, chương trình gốc được viết trên TIA Portal và liên kết tag với màn hình WinCC.
// FB_Elevator – điều khiển thang máy 3 tầng (SCL, TIA Portal) – minh họa
VAR_INPUT
CallBtn : ARRAY[1..3] OF BOOL; // gọi tầng (nút ngoài cửa tầng + nút trong buồng)
FloorSS : ARRAY[1..3] OF BOOL; // cảm biến vị trí tầng (SENSOR_1..3)
OpenSS : BOOL; // công tắc hành trình cửa mở hết
CloseSS : BOOL; // công tắc hành trình cửa đóng hết
OpenBtn : BOOL; CloseBtn : BOOL;
EStop : BOOL; // TRUE = bình thường (tiếp điểm NC)
END_VAR
VAR_OUTPUT
MotorUp, MotorDown : BOOL; // động cơ kéo thang (2 công tắc tơ, có khóa chéo)
DoorOpen, DoorClose : BOOL; // động cơ cửa
FloorDisp : INT; // số tầng cho LED 7 đoạn / HMI
CallLamp : ARRAY[1..3] OF BOOL;
END_VAR
VAR
State : INT := 0; // 0 đứng yên, 1 chạy, 2 mở cửa, 3 chờ, 4 đóng cửa
Calls : ARRAY[1..3] OF BOOL;
Cur : INT := 1;
DirUp : BOOL := TRUE;
tWait : TON;
i : INT;
END_VAR
// 1. Ghi nhớ lệnh gọi, cập nhật tầng hiện tại
FOR i := 1 TO 3 DO
IF CallBtn[i] THEN Calls[i] := TRUE; END_IF;
IF FloorSS[i] THEN Cur := i; END_IF;
CallLamp[i] := Calls[i];
END_FOR;
FloorDisp := Cur;
IF NOT EStop THEN
State := 0; MotorUp := FALSE; MotorDown := FALSE; DoorOpen := FALSE; DoorClose := FALSE;
RETURN;
END_IF;
CASE State OF
0: // ĐỨNG YÊN – chọn hướng (ưu tiên giữ hướng cũ)
IF Calls[Cur] OR OpenBtn THEN
Calls[Cur] := FALSE; State := 2;
ELSIF (DirUp AND ((Cur < 3 AND Calls[3]) OR (Cur < 2 AND Calls[2])))
OR (NOT DirUp AND NOT ((Cur > 1 AND Calls[1]) OR (Cur > 2 AND Calls[2]))
AND ((Cur < 3 AND Calls[3]) OR (Cur < 2 AND Calls[2]))) THEN
DirUp := TRUE; State := 1;
ELSIF (Cur > 1 AND Calls[1]) OR (Cur > 2 AND Calls[2]) THEN
DirUp := FALSE; State := 1;
END_IF;
1: // CHẠY – chỉ khi cửa đóng hẳn
MotorUp := DirUp AND CloseSS;
MotorDown := NOT DirUp AND CloseSS;
IF Calls[Cur] AND FloorSS[Cur] THEN // tới tầng có người gọi
MotorUp := FALSE; MotorDown := FALSE;
Calls[Cur] := FALSE; State := 2;
END_IF;
2: // MỞ CỬA
DoorOpen := NOT OpenSS;
IF OpenSS THEN DoorOpen := FALSE; State := 3; END_IF;
3: // CHỜ 3 s (nhấn Mở cửa thì chờ lại)
IF OpenBtn THEN tWait(IN := FALSE, PT := T#3S); END_IF;
tWait(IN := TRUE, PT := T#3S);
IF tWait.Q OR CloseBtn THEN tWait(IN := FALSE, PT := T#3S); State := 4; END_IF;
4: // ĐÓNG CỬA – có người gọi mở lại thì quay về mở
DoorClose := NOT CloseSS;
IF OpenBtn OR Calls[Cur] THEN DoorClose := FALSE; Calls[Cur] := FALSE; State := 2;
ELSIF CloseSS THEN DoorClose := FALSE; State := 0;
END_IF;
END_CASE;
// Khóa liên động cuối cùng
IF MotorUp AND MotorDown THEN MotorUp := FALSE; MotorDown := FALSE; END_IF;
6. Giao diện HMI WinCC
- Panel buồng thang: Mở cửa, Đóng cửa, Tầng 1/2/3 (nút trên HMI ghi vào tag bộ nhớ, OR với nút thật).
- Mỗi tầng: số tầng hiện tại, đèn cảm biến SENSOR_x (xanh khi buồng ở tầng), nút gọi lên/xuống.
- Động cơ kéo thang đổi màu theo trạng thái chạy, hình buồng thang và đối trọng.
- Động cơ cửa buồng với đèn Open_SS / Close_SS.
7. Các bước thực hiện
- Lập bảng I/O, đấu nối cảm biến, nút, công tắc tơ (có khóa chéo cứng) và nguồn 24 VDC.
- TIA Portal: khai báo PLC, tag, viết FB điều khiển, chạy thử từng chức năng bằng bảng theo dõi (watch table).
- Thiết kế màn hình WinCC, gán tag, mô phỏng bằng PLCSIM trước khi nạp thật.
- Chạy thử trên mô hình: gọi từng tầng, gọi nhiều tầng liên tiếp, mở/đóng cửa giữa chừng, dừng khẩn.
8. Lỗi thường gặp
- Buồng chạy quá tầng: cảm biến tầng tác động muộn hoặc động cơ có quán tính – thêm cảm biến giảm tốc trước tầng hoặc dùng biến tần.
- Thang chạy khi cửa chưa đóng: thiếu điều kiện Close_SS trong lệnh chạy.
- Mất lệnh gọi: xóa bit lệnh ngay khi nhấn thay vì khi đã phục vụ.
- HMI không cập nhật: sai địa chỉ IP/kết nối giữa WinCC và PLC, hoặc tag khác kiểu dữ liệu.
9. Hướng mở rộng
- Điều khiển động cơ kéo bằng biến tần: tăng/giảm tốc êm, dừng tầng chính xác.
- Mở rộng 5–10 tầng, dùng mảng và vòng lặp để chương trình không đổi theo số tầng.
- Ghi lịch sử lỗi, đếm số lần chạy, cảnh báo bảo trì trên HMI/SCADA.
10. Bộ tài liệu khi mua dự án (200.000đ)
- Project TIA Portal: chương trình PLC và giao diện HMI WinCC như trong video.
- Bảng I/O, sơ đồ đấu nối và hướng dẫn chạy mô phỏng.