Chuyển đến nội dung chính
Trang chủ • Dự án • DỰ ÁN LẬP TRÌNH STM32

#17 STM32 ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ BƯỚC VỚI FULL STEP / HALF STEP

Bài tập 02: STM32F103C8 điều khiển động cơ bước qua driver L298 ở hai chế độ Full Step / Half Step, quay thuận – ngược – dừng bằng nút ngắt ngoài, biến trở ADC chỉnh tốc độ, LCD 16x2 và LED 7 đoạn hiển thị trạng thái, UART gửi báo cáo ra Virtual Terminal. Bước động cơ được phát trong ngắt Timer 2 để không bị giật.

DỰ ÁN LẬP TRÌNH STM32 ~9 phút đọc Cập nhật 17/11/2026

Nội dung bài đăng

  • Video hướng dẫn (Bài tập 02)
  • Mục tiêu bài tập
  • Phần cứng và phần mềm
  • Sơ đồ chân
  • Nguyên lý và thuật toán
  • Chương trình (trích các phần chính)

Bài đăng kỹ thuật

Triển khai và phân tích hệ thống

#17 STM32 ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ BƯỚC VỚI FULL STEP / HALF STEP

Bài tập 02: STM32F103C8 điều khiển động cơ bước qua driver L298 ở hai chế độ Full Step / Half Step, quay thuận – ngược – dừng bằng nút ngắt ngoài, biến trở ADC chỉnh tốc độ, LCD 16x2 và LED 7 đoạn hiển thị trạng thái, UART gửi báo cáo ra Virtual Terminal. Bước động cơ được phát trong ngắt Timer 2 để không bị giật.

Bài tập tổng hợp thứ hai của playlist: một hệ thống điều khiển động cơ bước dùng gần như đủ các ngoại vi cơ bản của STM32 – GPIO, ngắt ngoài, ADC, Timer, UART, LCD và LED 7 đoạn. Driver công suất là L298, loại "driver quốc dân" quen thuộc khi mới học điều khiển động cơ.

1. Video hướng dẫn (Bài tập 02)

Xem trên YouTube: youtube.com/watch?v=fEs4DXH7zq4 – thuộc playlist Học lập trình STM32 của TechVis Automation.

Mô phỏng trong video: LCD hiển thị MODE:FULL, DIR:CW, SPD:08; Virtual Terminal nhận báo cáo qua UART; L298 kéo động cơ bước.
Hình 1. Mô phỏng trong video: LCD hiển thị MODE:FULL, DIR:CW, SPD:08; Virtual Terminal nhận báo cáo qua UART; L298 kéo động cơ bước.
Code trong video: biến trạng thái, mảng full_seq/half_seq và bảng chân IN1–IN4.
Hình 2. Code trong video: biến trạng thái, mảng full_seq/half_seq và bảng chân IN1–IN4.

2. Mục tiêu bài tập

  • Chọn chế độ Full Step (4 bước) hoặc Half Step (8 bước) bằng hai nút Mode1/Mode2.
  • Quay thuận (CW), quay ngược (CCW), dừng bằng ba nút btn_Thuan, btn_Nguoc, btn_Stop.
  • Đổi tốc độ bằng biến trở RV1 đọc qua ADC1 kênh 7 (PA7).
  • Hiển thị: LCD 16x2 (chế độ, chiều, tốc độ), LED 7 đoạn (0 = dừng, 1 = full step, 2 = half step), UART1 báo cáo định kỳ.

3. Phần cứng và phần mềm

Thiết bịThông số chínhVai trò
STM32F103C8T672 MHzBộ điều khiển
L2982 cầu H, tới 2 A/kênhCấp dòng cho 2 cuộn dây động cơ
Động cơ bướcLưỡng cực/4 dây (MOTOR-STEPPER trong Proteus)Cơ cấu chấp hành
LCD LM016L (16x2)HD44780, chế độ 4 bitHiển thị trạng thái
LED 7 đoạn1 chữ số, PA0–PA6Hiển thị mode
Biến trở RV1 1 kΩ0–3,3 V vào PA7Đặt tốc độ
Virtual TerminalUART1 9600 baudGiám sát

Công cụ dùng trong video:

  • Vi điều khiển STM32F103C8T6, clock 72 MHz từ thạch anh ngoài 8 MHz.
  • STM32CubeMX cấu hình chân, clock, ngoại vi và sinh code HAL.
  • Keil C (MDK-ARM) V5 biên dịch, bật Create HEX File.
  • Proteus 8 mô phỏng: nạp file .hex vào STM32 trong sơ đồ.

4. Sơ đồ chân

Bảng chân (đọc từ sơ đồ trong video)

Chân STM32Tín hiệuGhi chú
PA0–PA6SEG_A … SEG_GLED 7 đoạn hiển thị mode
PA7ADC1_IN7Biến trở tốc độ
PA9 / PA10USART1 TX / RXVirtual Terminal, 9600 baud
PB3, PB4LCD_RS, LCD_ENLCD 4 bit
PB5, PB8, PB9, PA15LCD_D4, D5, D6, D7
PB0, PB1Mode1 (Full), Mode2 (Half)EXTI, nút nối GND
PB2, PB10, PB11btn_Stop, btn_Thuan, btn_NguocEXTI
PB12–PB15IN1–IN4 của L298Chuỗi kích cuộn dây

5. Nguyên lý và thuật toán

Chuỗi kích. Code trong video lưu mẫu bit của IN1…IN4 trong hai mảng: full_seq[4] = {0x8, 0x4, 0x2, 0x1} (mỗi lúc một pha, kiểu wave drive) và half_seq[8] = {0x8, 0xC, 0x4, 0x6, 0x2, 0x3, 0x1, 0x9} (xen kẽ 1 pha – 2 pha). Half step có gấp đôi số bước mỗi vòng nên quay mịn hơn, góc bước nhỏ hơn một nửa.

Mẫu bit đưa ra IN1–IN4 của L298 ở hai chế độ, đúng như mảng full_seq và half_seq trong video.
Hình 3. Mẫu bit đưa ra IN1–IN4 của L298 ở hai chế độ, đúng như mảng full_seq và half_seq trong video.

Đổi chiều. Thuận: step_index = (step_index + 1) % length; ngược: (step_index + length - 1) % length. Chỉ cần đi ngược thứ tự bảng là động cơ đảo chiều.

Tốc độ. Hàm Read_ADC_Speed() đọc ADC (polling) rồi tính step_delay_ms = STEP_MIN_MS + adc × (STEP_MAX_MS − STEP_MIN_MS) / 4095, kẹp trong khoảng cho phép. Bước được phát trong ngắt Timer 2 mỗi 1 ms: cộng dồn tới step_delay_ms thì gọi Stepper_RunTask() – theo chú thích trong code, cách này giúp "jitter-free stepping" (không giật như dùng delay trong vòng lặp).

Quan hệ ADC → thời gian giữa hai bước và tốc độ quay (giá trị STEP_MIN/MAX chỉ là ví dụ).
Hình 4. Quan hệ ADC → thời gian giữa hai bước và tốc độ quay (giá trị STEP_MIN/MAX chỉ là ví dụ).

Vòng lặp chính chỉ kiểm tra 3 cờ: flag_adc → đọc tốc độ, flag_lcd → cập nhật LCD, flag_uart → gửi báo cáo. Các cờ được bật trong ngắt timer và ngắt nút nhấn.

6. Chương trình (trích các phần chính)

Bảng bước và hàm chạy một bước (theo cấu trúc trong video):

typedef enum { MOTOR_STOP, MOTOR_RUN_CW, MOTOR_RUN_CCW } MotorState_t;
typedef enum { MODE_FULL_STEP, MODE_HALF_STEP } StepMode_t;

volatile MotorState_t motorState = MOTOR_STOP;
volatile StepMode_t   stepMode   = MODE_FULL_STEP;
volatile uint16_t step_delay_ms = 20;
uint8_t step_index = 0;

/* bit3->IN1(PB12), bit2->IN2(PB13), bit1->IN3(PB14), bit0->IN4(PB15) */
const uint8_t full_seq[4] = {0x8, 0x4, 0x2, 0x1};
const uint8_t half_seq[8] = {0x8, 0xC, 0x4, 0x6, 0x2, 0x3, 0x1, 0x9};

void Stepper_Output(uint8_t pattern)
{
    HAL_GPIO_WritePin(GPIOB, GPIO_PIN_12, (pattern & 0x8) ? GPIO_PIN_SET : GPIO_PIN_RESET);
    HAL_GPIO_WritePin(GPIOB, GPIO_PIN_13, (pattern & 0x4) ? GPIO_PIN_SET : GPIO_PIN_RESET);
    HAL_GPIO_WritePin(GPIOB, GPIO_PIN_14, (pattern & 0x2) ? GPIO_PIN_SET : GPIO_PIN_RESET);
    HAL_GPIO_WritePin(GPIOB, GPIO_PIN_15, (pattern & 0x1) ? GPIO_PIN_SET : GPIO_PIN_RESET);
}

void Stepper_RunTask(void)
{
    const uint8_t *table = (stepMode == MODE_FULL_STEP) ? full_seq : half_seq;
    uint8_t length = (stepMode == MODE_FULL_STEP) ? 4 : 8;

    if (motorState == MOTOR_RUN_CW)
        step_index = (uint8_t)((step_index + 1) % length);
    else if (motorState == MOTOR_RUN_CCW)
        step_index = (uint8_t)((step_index + length - 1) % length);
    else
        return;
    Stepper_Output(table[step_index]);
}

Đọc tốc độ, ngắt Timer 2 và ngắt nút nhấn:

#define STEP_MIN_MS  2U
#define STEP_MAX_MS  20U
#define DEBOUNCE_MS  150U
volatile uint32_t tick_ms = 0;
volatile uint8_t flag_adc = 0, flag_lcd = 0, flag_uart = 0;
uint16_t adc_value = 0;

void Read_ADC_Speed(void)
{
    HAL_ADC_Start(&hadc1);
    if (HAL_ADC_PollForConversion(&hadc1, 10) == HAL_OK) {
        adc_value = (uint16_t)HAL_ADC_GetValue(&hadc1);
        step_delay_ms = STEP_MIN_MS + (uint16_t)((adc_value * (STEP_MAX_MS - STEP_MIN_MS)) / 4095U);
    }
    HAL_ADC_Stop(&hadc1);
}

void HAL_TIM_PeriodElapsedCallback(TIM_HandleTypeDef *htim)   /* TIM2: 1 ms */
{
    static uint16_t acc = 0;
    if (htim->Instance != TIM2) return;
    tick_ms++;
    if (++acc >= step_delay_ms) { acc = 0; Stepper_RunTask(); }
    if (tick_ms % 100 == 0) flag_adc = 1;
    if (tick_ms % 500 == 0) { flag_lcd = 1; flag_uart = 1; }
}

void HAL_GPIO_EXTI_Callback(uint16_t GPIO_Pin)
{
    static uint32_t last = 0;
    if (tick_ms - last < DEBOUNCE_MS) return;
    last = tick_ms;
    if (GPIO_Pin == GPIO_PIN_0)       stepMode = MODE_FULL_STEP;   /* Mode1 */
    else if (GPIO_Pin == GPIO_PIN_1)  stepMode = MODE_HALF_STEP;   /* Mode2 */
    else if (GPIO_Pin == GPIO_PIN_2)  motorState = MOTOR_STOP;     /* btn_Stop */
    else if (GPIO_Pin == GPIO_PIN_10) motorState = MOTOR_RUN_CW;   /* btn_Thuan */
    else if (GPIO_Pin == GPIO_PIN_11) motorState = MOTOR_RUN_CCW;  /* btn_Nguoc */
    if (motorState == MOTOR_STOP) Stepper_Output(0);               /* nhả cuộn dây */
    Seg7_Show(motorState == MOTOR_STOP ? 0 : (stepMode == MODE_FULL_STEP ? 1 : 2));
    flag_lcd = 1; flag_uart = 1;
}

Báo cáo UART đúng định dạng thấy trên Virtual Terminal:

char uart_buf[96];
void UART_SendStatus(void)
{
    const char *mode_str = (stepMode == MODE_FULL_STEP) ? "FULL STEP" : "HALF STEP";
    const char *dir_str  = (motorState == MOTOR_RUN_CW) ? "THUAN" :
                           (motorState == MOTOR_RUN_CCW) ? "NGUOC" : "STOP";
    const char *run_str  = (motorState == MOTOR_STOP) ? "STOP" : "RUN";
    int len = sprintf(uart_buf, "MODE: %s\r\nDIR : %s\r\nADC : %u\r\nSPD : %u ms\r\nSTATUS: %s\r\n\r\n",
                      mode_str, dir_str, adc_value, step_delay_ms, run_str);
    HAL_UART_Transmit(&huart1, (uint8_t *)uart_buf, (uint16_t)len, 100);
}

STEP_MIN_MS/STEP_MAX_MS ở trên là giá trị ví dụ – chỉnh theo động cơ và tải thực tế (động cơ bước không khởi động được nếu bước quá nhanh).

7. Các bước thực hiện và kiểm thử

  1. CubeMX: HSE 72 MHz; PB0, PB1, PB2, PB10, PB11 = GPIO_EXTI sườn xuống + pull-up; PB12–PB15, PA0–PA6, chân LCD = output.
  2. ADC1: bật IN7 (PA7), chuyển đổi đơn; USART1 Asynchronous 9600 baud – phải trùng tốc độ của Virtual Terminal trong Proteus, nếu không sẽ hiện ký tự lạ.
  3. TIM2: Prescaler 71, Period 999 (1 ms); NVIC bật EXTI0, EXTI1, EXTI2, EXTI15_10, TIM2.
  4. Sinh code MDK-ARM, viết phần USER CODE, biên dịch tạo .hex, nạp vào Proteus.
  5. Thử: Mode1 → Thuận (LED 7 đoạn = 1), xoay RV1 thấy tốc độ đổi; Stop (LED = 0); Mode2 → Ngược (LED = 2, LCD "DIR:CCW").

8. Lỗi thường gặp

  • Động cơ rung tại chỗ, không quay: sai thứ tự IN1…IN4 so với cuộn dây, hoặc bước quá nhanh – tăng STEP_MIN_MS.
  • Terminal hiện ký tự rác: baud của USART1 khác Virtual Terminal.
  • L298 nóng khi dừng: khi STOP nên xuất 0 ra cả 4 chân để nhả cuộn dây (nếu không cần giữ moment).
  • Mạch thật: L298 cần nguồn động cơ riêng (VS) và diode dập (L298N module đã có sẵn); PB3/PB4 là chân JTAG nên phải chọn Debug = Serial Wire để dùng làm GPIO.

9. Hướng mở rộng

  • Thay L298 bằng driver A4988/TMC2209 (chỉ cần STEP/DIR, có vi bước).
  • Tăng tốc dần (ramp) khi khởi động để không mất bước.
  • Điều khiển góc quay chính xác theo số bước, nhận lệnh qua UART.

10. Bộ tài liệu khi mua dự án

  • File mô phỏng Proteus (.pdsprj) đúng như trong video.
  • Project STM32CubeMX (.ioc) và project Keil MDK-ARM, mã nguồn main.c đầy đủ có chú thích.
  • File .hex đã biên dịch để nạp thử ngay vào Proteus.

Tài liệu tham khảo

Xem liên kết ngoài