Bài đăng kỹ thuật
Triển khai và phân tích hệ thống
Sản phẩm thật làm theo yêu cầu: bảng tính điểm bida điện tử 4 người chơi dùng STM32 Blue Pill, 12 chữ số LED 7 đoạn cỡ lớn, nút tăng/giảm cho từng người, Reset, tự lưu điểm vào flash khi mất điện và khôi phục khi có điện. Kèm ảnh PCB, nguyên lý và code mẫu.
Đây là một sản phẩm thật TechVis Automation thiết kế và lập trình theo yêu cầu của một quán bida: bảng tính điểm điện tử cho 4 người chơi, mỗi người có điểm hiển thị bằng LED 7 đoạn cỡ lớn và cặp nút tăng/giảm. Điểm được tự động lưu khi mất điện và khôi phục lại khi có điện. Dự án đi trọn quy trình ý tưởng → thiết kế mạch → PCB → lập trình → lắp ráp → sản phẩm hoàn thiện.
1. Video sản phẩm
Xem video trên TikTok TechVis Automation: Sản phẩm bảng tính điểm Bida – thiết kế & lập trình theo yêu cầu (60 giây).



2. Chức năng
| Chức năng | Mô tả |
|---|---|
| 4 người chơi độc lập | Mỗi người 3 chữ số (hiện "00", có dấu "−" khi điểm âm, tới 999) |
| Tăng / giảm điểm | 8 nút + / −; giữ nút để tăng/giảm nhanh |
| Reset | Đưa cả 4 điểm về 0 (giữ nút để tránh bấm nhầm) |
| Lưu khi mất điện | Điểm được ghi vào bộ nhớ flash của STM32 |
| Khôi phục | Cấp điện lại, bảng hiện đúng điểm trước khi mất điện |
3. Phần cứng

| Khối | Thành phần | Ghi chú |
|---|---|---|
| Điều khiển | STM32F103C8T6 (module Blue Pill cắm lên PCB) | Dễ thay thế, nạp lại qua ST-Link |
| Hiển thị | 12 chữ số LED 7 đoạn cỡ lớn (4 × 3) | Mỗi chữ số một IC ghi dịch, chốt đồng thời nên không nhấp nháy |
| Nút nhấn | 9 nút (4 × 2 + Reset) | Kéo lên trong chip, chống dội bằng phần mềm |
| Nguồn | Adapter 12 V, mạch hạ áp trên PCB | LED cỡ lớn cần điện áp cao hơn 5 V |
| PCB | Thiết kế trên Altium Designer, gia công mạch in | Ảnh 3D và bo thật ở hình 3 |
4. Nguyên lý hoạt động
Hiển thị tĩnh qua IC ghi dịch. Với 12 chữ số lớn, quét (multiplex) sẽ làm LED tối và dễ nhấp nháy khi quay video. Thiết kế dùng mỗi chữ số một IC ghi dịch nối chuỗi: STM32 gửi 12 byte qua SPI rồi kéo chân LATCH, tất cả chữ số đổi cùng lúc và giữ nguyên tới lần cập nhật sau, CPU gần như rảnh.
Lưu điểm khi mất điện. STM32F103 không có EEPROM, nên điểm được ghi vào 2 trang cuối của flash. Mỗi lần ghi là một bản ghi 16 byte nối tiếp (không xóa trang mỗi lần), kèm số thứ tự và CRC để luôn chọn được bản ghi mới nhất và hợp lệ – kể cả khi mất điện đúng lúc đang ghi.

Chỉ ghi khi điểm thay đổi và gom nhiều lần bấm liên tiếp thành một lần ghi (sau 1,5 s), nên số lần xóa flash rất nhỏ. Thêm một tụ đủ lớn trên nguồn 3,3 V và bộ giám sát điện áp (PVD) giúp ghi nốt dữ liệu ngay khi phát hiện sụt áp.

5. Chương trình (các phần chính, minh họa)
Code HAL tạo bằng STM32CubeMX; chân nút và chân LATCH là ví dụ, đổi theo sơ đồ PCB.
Đẩy dữ liệu ra chuỗi 12 IC 74HC595 bằng SPI (mỗi chữ số 1 byte, đoạn sáng = 1):
#define DIGITS 12
static const uint8_t SEG[10] = {0x3F,0x06,0x5B,0x4F,0x66,0x6D,0x7D,0x07,0x7F,0x6F};
#define SEG_MINUS 0x40
#define SEG_BLANK 0x00
int16_t score[4] = {0, 0, 0, 0}; /* -99 … 999 */
uint8_t frame[DIGITS];
static void Render(void)
{
for (uint8_t p = 0; p < 4; p++) {
int16_t v = score[p];
uint8_t *d = &frame[p * 3];
uint16_t a = (uint16_t)(v < 0 ? -v : v);
d[2] = SEG[a % 10];
d[1] = SEG[(a / 10) % 10]; /* luôn hiện 2 chữ số: "00" */
d[0] = (v < 0) ? SEG_MINUS : (a >= 100 ? SEG[a / 100] : SEG_BLANK);
}
/* IC xa nhất nhận byte đầu tiên: gửi ngược từ chữ số cuối */
uint8_t out[DIGITS];
for (uint8_t i = 0; i < DIGITS; i++) out[i] = frame[DIGITS - 1 - i];
HAL_SPI_Transmit(&hspi1, out, DIGITS, 10);
HAL_GPIO_WritePin(LATCH_GPIO_Port, LATCH_Pin, GPIO_PIN_SET); /* chốt đồng thời 12 IC */
HAL_GPIO_WritePin(LATCH_GPIO_Port, LATCH_Pin, GPIO_PIN_RESET);
}Đọc 9 nút có chống dội, giữ nút để tăng nhanh, Reset phải giữ 2 giây:
typedef struct { GPIO_TypeDef *port; uint16_t pin; int8_t player; int8_t step; } Key_t;
static const Key_t KEYS[9] = {
{GPIOB, GPIO_PIN_12, 0, +1}, {GPIOB, GPIO_PIN_13, 0, -1},
{GPIOB, GPIO_PIN_14, 1, +1}, {GPIOB, GPIO_PIN_15, 1, -1},
{GPIOA, GPIO_PIN_8, 2, +1}, {GPIOA, GPIO_PIN_9, 2, -1},
{GPIOA, GPIO_PIN_10, 3, +1}, {GPIOA, GPIO_PIN_11, 3, -1},
{GPIOA, GPIO_PIN_12, -1, 0}, /* RESET */
};
static uint16_t held[9];
volatile uint32_t dirty_ms = 0; /* thời điểm điểm thay đổi gần nhất */
volatile uint8_t dirty = 0;
void Keys_Scan10ms(void) /* gọi mỗi 10 ms */
{
for (uint8_t k = 0; k < 9; k++) {
uint8_t down = HAL_GPIO_ReadPin(KEYS[k].port, KEYS[k].pin) == GPIO_PIN_RESET;
held[k] = down ? (uint16_t)(held[k] + 1) : 0;
uint8_t fire = 0;
if (KEYS[k].player >= 0)
fire = (held[k] == 3) || (held[k] > 60 && held[k] % 15 == 0); /* 30 ms, rồi lặp sau 0,6 s */
else if (held[k] == 200) /* Reset: giữ 2 s */
{ for (uint8_t p = 0; p < 4; p++) score[p] = 0; fire = 1; }
if (fire && KEYS[k].player >= 0) {
int16_t v = (int16_t)(score[KEYS[k].player] + KEYS[k].step);
if (v >= -99 && v <= 999) score[KEYS[k].player] = v;
}
if (fire) { dirty = 1; dirty_ms = HAL_GetTick(); Render(); }
}
}Lưu và khôi phục điểm từ flash nội (2 trang luân phiên ở cuối bộ nhớ 64 KB):
#define PAGE_A 0x0800F800U
#define PAGE_B 0x0800FC00U
#define PAGE_SZ 1024U
#define MAGIC 0xB1DAU
typedef struct { uint16_t magic, seq; int16_t s[4]; uint16_t crc, pad; } Rec_t; /* 16 byte */
static uint32_t wr_addr; static uint16_t seq;
static uint16_t Crc16(const uint8_t *b, uint32_t n)
{
uint16_t c = 0xFFFF;
while (n--) { c ^= *b++; for (uint8_t i = 0; i < 8; i++) c = (c & 1) ? (uint16_t)((c >> 1) ^ 0xA001) : (uint16_t)(c >> 1); }
return c;
}
void Score_Restore(void)
{
const Rec_t *best = 0; wr_addr = PAGE_A;
for (uint32_t a = PAGE_A; a < PAGE_B + PAGE_SZ; a += sizeof(Rec_t)) {
const Rec_t *r = (const Rec_t *)a;
if (r->magic == 0xFFFF) continue;
if (r->magic == MAGIC && r->crc == Crc16((const uint8_t *)r, 12) && (!best || (int16_t)(r->seq - best->seq) > 0)) {
best = r; wr_addr = a + sizeof(Rec_t);
}
}
if (best) { for (uint8_t p = 0; p < 4; p++) score[p] = best->s[p]; seq = best->seq; }
}
void Score_Save(void)
{
Rec_t r = {MAGIC, ++seq, {score[0], score[1], score[2], score[3]}, 0, 0xFFFF};
r.crc = Crc16((const uint8_t *)&r, 12);
HAL_FLASH_Unlock();
if (wr_addr == PAGE_A + PAGE_SZ || wr_addr >= PAGE_B + PAGE_SZ) { /* hết trang: sang trang kia */
uint32_t next = (wr_addr >= PAGE_B + PAGE_SZ) ? PAGE_A : PAGE_B;
FLASH_EraseInitTypeDef er = {FLASH_TYPEERASE_PAGES, 0, next, 1};
uint32_t err; HAL_FLASHEx_Erase(&er, &err);
wr_addr = next;
}
const uint16_t *h = (const uint16_t *)&r;
for (uint8_t i = 0; i < 8; i++) HAL_FLASH_Program(FLASH_TYPEPROGRAM_HALFWORD, wr_addr + i * 2U, h[i]);
HAL_FLASH_Lock();
wr_addr += sizeof(Rec_t);
}
/* while(1): lưu 1,5 s sau lần bấm cuối (gom nhiều lần bấm thành 1 lần ghi),
hoặc ngay lập tức khi mạch phát hiện sụt nguồn (ngắt PVD) */
void Save_Task(void)
{
if (dirty && HAL_GetTick() - dirty_ms > 1500) { dirty = 0; Score_Save(); }
}
6. Kinh nghiệm khi làm sản phẩm thật
- Dây nút nhấn kéo dài trong vỏ bảng dễ nhiễm nhiễu: dùng pull-up ngoài 4,7–10 kΩ và tụ nhỏ, chống dội ≥ 30 ms.
- Tách đường nguồn LED (dòng lớn) và nguồn logic; nối mát hình sao để tránh reset khi tất cả đoạn cùng sáng.
- Kiểm tra bản ghi bằng CRC – không tin dữ liệu flash khi chưa kiểm tra.
- Làm Blue Pill dạng cắm rời giúp sửa chữa, nạp lại phần mềm tại quán nhanh.
- Thử nghiệm rút điện liên tục nhiều lần trước khi giao để chắc chắn điểm luôn được khôi phục.
7. Hướng mở rộng
- Điều khiển từ xa bằng remote RF hoặc ứng dụng điện thoại (Bluetooth/Wi-Fi với ESP32).
- Thêm đồng hồ thời gian chơi, tính tiền giờ, đổi độ sáng theo ánh sáng phòng.
- Kết nối nhiều bàn về máy tính quản lý của quán.
8. Bộ tài liệu khi mua dự án (79.000đ)
- Code nạp STM32 hoàn chỉnh (hiển thị, nút nhấn, lưu và khôi phục điểm khi mất điện) và file .hex.
- Sơ đồ nguyên lý và hướng dẫn đấu nối.
TechVis Automation nhận thiết kế sản phẩm Điện – Điện tử – Vi điều khiển – PCB theo yêu cầu; liên hệ qua mục Liên hệ hoặc Zalo 086.916.8812.